Poznaj Polskę i
jej sąsiadów z Polą Neis 

Rekord Polski w liczbie odwiedzonych muzeów, restauracji i atrakcyjnych miejsc.
Polish English French German Italian Portuguese Russian Spanish
reklama1
reklama2
reklama3
reklama4
reklama5
reklama6
reklama7
reklama8
reklama9
r10
r11
r12
r13
r14 
r15 
r16 
r17 
 r18
r19 
 r20
r21 
 r22
 r24
 r25
 r26
 r27
r28 
r29 
r30 
r33 
Utworzono: 10.06.2017r.

Dwór z Moniak od prawie 30 lat „sąsiad” ruin zamku w Janowcu (Lubelszczyzna)

Dwór z Moniak. Oddział Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym. Dwór z Moniak. Oddział Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym.

Janowiec to wieś położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Janowiec. Znajduje się niedaleko Kazimierza Dolnego, ale tylko w linii prostej. Bo obie miejscowości dzieli rzeka Wisła. Z Janowca do Kazimierza można się dostać przez Puławy lub przez Wisłę promem linowym Janowiec (prom nie kursuje w sezonie jesienno-zimowym).

W miejscowości znajdują się ruiny okazałego zamku wybudowanego w I połowie XVI wieku przez Mikołaja Firleja i jego syna - Piotra Firleja. Część zamku została jednak odbudowana i udostępniona turystom - obecnie oddział Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym.

Niedaleko zamku znajduje się skansen budowli folwarcznych, tzw. zespół dworski. W jego skład wchodzą: dwór z Moniak k. Urzędowa (XVIII w.), stodoła z Wylągów k. Kazimierza Dolnego (XIX w.), spichlerz z Podlodowa (XIX w.) oraz lamus i wozownia z Kurowa z przełomu XIX i XX wieku.

1d

Dwór

Drewniany modrzewiowy dwór pochodzący z Moniak stoi w sąsiedztwie zamku w Janowcu już prawie 30 lat. Jego historia związana jest głównie z rodzinami Wierzbickich i Zembrzuskich. Dwór zbudował w latach 1760-70 Jakub Wierzbicki, chorąży żytomierski. W 1858 r. majątek Moniaki kupił na licytacji Ludwik Zembrzuski. Ok 1909 r. rozpoczęto trwającą kilka lat przebudowę dworu (m.in. zrobiono pokoje na poddaszu i zmieniono dach na mansardowy). Prace wykonywano na podstawie projektu Kazimierza Skórewicza, który był cenionym architektem, m.in. twórcą gmachu Sejmu RP.

Rodzina Zembrzuskich mieszkała we dworze do drugiej wojny światowej. Majątek został im odebrany w 1944 r. Losy moniackiego dworu w dobie Polski Ludowej były podobne do losów innych siedzib ziemiańskich. Początkowo adaptowano go na różne potrzeby - szkoły, siedziby zarządu Spółdzielni Produkcyjnej, mieszkań dla rolników. Zaniedbany i nieremontowany budynek dość szybko popadł w ruinę.

W 1981 r., dzięki intensywnym staraniom dyrektora Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie Krzysztofa Dąbrowskiego, syna Tadeusza i Hanny z Zembrzuskich (ostatniej współwłaścicielki Moniak), dwór przeniesiono do Janowca. Do funkcji muzealnych budynek przystosował architekt Jerzy Kowarski. Na poddaszu urządzono pokoje gościnne, na parterze wystawę odtwarzającą wnętrze ziemiańskiej siedziby.

Dzięki ofiarności spadkobierczyń dworu - p. Zofii z Dąbrowskich Zinserling i Marii Świerczewskiej - w muzeum można zobaczyć część oryginalnego wyposażenia (m. in. lustro w palisadowej ramie, komodę, krzesła, stół-karciak, część zastawy stołowej) oraz fotografie przedstawiające dwór przed wojną i jego domowników.

2d

Budynek ma cechy charakterystyczne dla barokowych dworów polskich: jest drewniany, podmurowany, kryty gontem, od frontu znajduje się ganek wsparty na 4 kolumnach. Od południowej strony jest taras, a przed nim parter (niski symetrycznie skomponowany bukszpanowo-trawiasty ogródek), z którego otwiera się oś widokowa na dolinę Wisły. Zespól dworski otacza park, który jest pozostałością wspaniałych niegdyś ogrodów zamkowych. Niewiele dziś zachowało się drewnianych dworów z XVIII w., ten w Janowcu, ocalony przed zupełnym zniszczeniem, wprowadza w tamten czas i próbuje przywołać styl życia ówczesnych rodzin ziemiańskich.

Wnętrze

Wystawa wnętrza ziemiańskiego obejmuje kilka pomieszczeń: Sień, Jadalnię, Salon, Pokój Pani Domu, Bibliotekę oraz Pokój Pana Domu. Każde z nich zostało urządzone zgodnie z ze swoim przeznaczeniem i wzbogacone o interesujące przykłady malarstwa z przełomu XIX i XX w. (martwe natury, portrety, pejzaże) oraz grafiki i obrazy przedstawiające Janowiec.

3d

4d

5d

6d

7d

8d

9d

10d

11d

12d

Folwark

Typowy majątek ziemiański - zwany dawniej folwarkiem - składał się nie tylko z dworu, lecz także licznych budynków gospodarczych. W muzeum reprezentują je: spichlerz, stodoła i lamus. Drewniany spichlerz, w którym można obejrzeć wystawę etnograficzną, służył kiedyś do przechowywania zboża; pochodzi z poł. XIX w., pierwotnie znajdował się w Podlodowie nad Wieprzem. Stodoła (budynek na siano, słomę i zboże), z tego samego okresu, została przeniesiona do Janowca ze wsi Wylągi leżącej nieopodal Kazimierza Dolnego. Lamus (składzik) pochodzi z Kurowa. Całości dopełnia drewniany dom z Puław z pocz. XX w.

13d

14d

15d

16d

17d

18d

19d

 

Przeczytaj także:

- Janowiec nad Wisłą, czyli dawna wieś Serokomla

- Perełki kulinarne Polski (4). Ketchup z Serokomli

 

W pobliżu warto zobaczyć:

- Zabytkowy kościół w Janowcu

Zespół zamkowy w Kazimierzu Dolnym z niepowtarzalnym widokiem na rzekę Wisłę

- Wystawę "Żydowski Kazimierz" w kazimierskiej synagodze

- Zespół pałacowo-parkowy w „Polskich Atenach” – Muzeum Czartoryskich w Puławach

 

W artykule wykorzystałam informacje z tablic w muzeum.

Skąd:

POZNAJ Z POLĄ NEIS SĄSIADÓW POLSKI

Niemcy

flaga niemiec mala

Rosja

flaga-rosji-mala

Litwa

flaga-litwy-mala

Białoruś

flaga-bialorusi-mala

Ukraina

flaga-ukrainy-mala

Słowacja

flaga-slowacji-mala

Czechy

flaga-czech-mala
Niemcy Rosja Litwa Białoruś Ukraina

Słowacja

Czechy